گزارشی از خوانش و بررسی نامه‌ای از رضا براهنی در خانه فرهنگ

آیین خوانش و بررسی نامه‌ای از رضا براهنی عصر یکشنبه ۲۲ مرداد با حضور سینا جهاندیده، شاعر و منتقد ادبی و جمعی از علاقه‌مندان و فعالان حوزه ادبیات در خانه فرهنگ گیلان، توسط گروه شعر فارسی خانه فرهنگ برگزار شد.

بوطیقای ازیدن عنوان نامه‌ای است که رضا براهنی، نویسنده، منتقد و شاعر صاحب‌نام ایران خطاب به شاعران و نویسندگان گیلانی نوشته است.

در آغاز برنامه مزدک پنجه‌ای، شاعر و مسئول گروه شعر فارسی خانه فرهنگ، بخش‌ اول از پنج بخش این نامه را خواند و پس از هر بخش سینا جهاندیده و حاضرین به گفتگو درباره آن پرداختند.
در آغاز سینا جهاندیده  با استناد به این بخش نامه: “شعری که به‌آسانی قابل‌تجزیه به مفهوم و معنا و احساس در یک‌سو، و زبان و شگردهای زبانی از سوی دیگر باشد، از حوزه‌ی انتفاعی شعر خارج می‌شود” گفت: گفتن و گفته از هم جدا نیستند. او اضافه کرد: شعر نباید محفوظیاتش را به‌راحتی به نمایش بگذارد. او با استناد به جمله: “بیان عالی اندیشه هم شعر نیست” افزود: شعر و اندیشه جدا از هم نیستند اما شعر در آغاز باید شعر باشد تا اندیشه از آن دریافت شود. او افزود: هنر اندیشه‌ای هنری دارد یا به‌نوعی اندیشه را با ساختاری دیگر بیان می‌کند.
او در ادامه به اهمیتی که براهنی برای هر حرف و واژه قائل است اشاره کرد و گفت: زبان وسیله ارتباط است و ما در گفتن طوری حرف می‌زنیم که مفهوم مهم است اما جهت‌گیری شعر به سمت خود زبان است و شعر معطوف به زبان است.
جهاندیده در ادامه با اشاره به یکی از کتاب‌هایش به نام «متن در غیاب استعاره: بررسی ابعاد زیباشناسی تاریخ بیهقی»  به بررسی حرف «را» پرداخت و ضمن اشاره به برخی از اشعار شاملو به استفاده هنری او از زبان اشاره کرد و گفت: براهنی قصد دارد اهمیت «از»، «را»، «در» و … را برای شاعران جوان روشن کند و به آن‌ها نشان بدهد که این حروف بی‌هویت نیستند.
در ادامه یکی از حاضرین در راستای بخش‌های خوانده‌شده، به صحبت پیرامون فرم و نسبت آن با زبان فارسی پرداخت و با اشاره به چند اثر براهنی از زبان انتقادی او سخن گفت‌.
جهاندیده در همین  راستا با اشاره به تاثیر زمان روی زبان گفت: ما زبان متحجر نداریم و زبان چیزی را نشان می‌دهد که در جهان اتفاق می‌افتد‌.
او در ادامه به تاثیر ویلیام فاکنر روی براهنی در کتاب «روزگار دوزخی آقای ایاز» اشاره کرد و گفت: برای مثال؛ کسی نمی‌تواند تاثیر ادبیات فرانسه روی نیما یوشیج را انکار کند. جهاندیده افزود: همان‌طور که ادبیات کهن ماتحت تاثیر ادبیات عرب بوده، ادبیات معاصرمان از گفتگو با غرب به وجود آمده است.
در ادامه، جهاندیده در پاسخ به یکی از حاضرین در مورد نسبت فرمالیسم روسی با فرمالیسم براهنی گفت: فرمالیسم از زمان ارسطو آغاز و همواره تاثیر فراوانی داشته است. در فرمالیسم روسی زبان‌شناسی وارد می‌شود که معتقدند شعر باید به زبان ارجاع داده شود نه محتوا. و اما براهنی که شاعری بیان‌گراست فراتر از فرمالیسم روسی حرکت کرده و جهان شعر را با جهان زیست یکی می‌داند. او معتقد است شعر باید خود زندگی باشد و خودش در شعرهایش حضور برجسته دارد.
از آثار چاپ‌شده‌ رضا براهنی در زمینه شعر می‌توان به: «آهوان باغ»، «جنگل و شهر»، «شبی از نیمروز»، «مصیبتی زیر آفتاب»، «گل بر گسترده ماه»، «ظل الله»، «نقاب‌ها و بندها (انگلیسی)»، «غم‌های بزرگ»، «بیا کنار پنجره»، «خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟» و «اسماعیل» اشاره کرد.
و از آثار او در زمینه داستان می‌توان به: «آواز کشتگان»، «رازهای سرزمین من»، «آزاده خانم و نویسنده‌اش»، «الیاس در نیویورک»، «روزگار دوزخی آقای ایاز»، «چاه به چاه» و «بعد از عروسی چه گذشت» اشاره کرد.
آثار او در زمینه نقد ادبی نیز شامل: «طلا در مس»، «قصه نویسی»، «کیمیا و خاک»، «تاریخ مذکر»، «در انقلاب ایران»، «خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟» و «گزارش به نسل بی سن فردا (سخنرانی‌ها و مصاحبه‌ها)» است.
گیل نگاه/ نیلوفر روحی

ارسال دیدگاه

: نام شما
: پست الکترونیک
: دیدگاه
: کد امنیتی

درباره‌ی خانه فرهنگ گیلان

خانه‌ی فرهنگ گیلان در راستای گسترش ارتباط با هنرمندان و هنردوستان داخل و خارج از مرزهای ایران و هم‌اندیشی با آنان در بخش‌های مختلف فرهنگی و هنری ، سایت اینترنتی خانه را نسبت به گذشته در سطحی پیش‌رفته‌تر با سازماندهی امور ...

آمار بازدید کنندگان

بازدیدکنندگان امروز : 990
بازدیدکنندگان ديروز : 1314
بازدیدکنندگان در هفته : 10494
بازدیدکنندگان در ماه : 39591
بازدیدکنندگان در سال : 484408
کل بازدیدکنندگان : 1472201
کاربران آنلاین : 84