گزارش جلسات داستان گيلکي خانه فرهنگ گيلان

گزارش جلسات داستان گيلکي
خانه فرهنگ گيلان
کمتر پيش آمده آدم ها را به خاطر عقايد و يا کردارهايشان ( تا جايي که به من و ديگران آسيب نرسانده!) متهم و يا محکوم کرده باشم. کمتر از آن پيش آمده که براي  آدم ها به خاطر آن که و آن چه  دوست دارند ( باز تا جايي که به من و ديگران آسيب نرسانده!) تعيين تکليف کرده باشم . صد البته  عکس اين موضوع بسيار بسيار پيش آمده  است. يکي از اين بسيارها وقتي است که مي خواهم  که دوشنبه اي در ماه به جلسه نقد وبررسي داستان گيلکي بروم. اعضاي خانواده ام  معتقدند  عمر، انرژي و استعدادم را بيهوده صرف اين جلسات مي کنم و فکر آينده ام نيستم. اگر  قرار و برنامه اي را با دوستانم به خاطر اين روز لغو کنم متهم به پسرفت و بي کاري!  و رسيدن به پوچي  مي شوم . يک بار يکي از دوستان رشتي ام (که هفتاد و هفت  جد و آبادش اهل اين شهر بوده اند و از خانواده اي سرشناس است) مايل بود در اين جلسات شرکت کند، روز دوشنبه ي موعود! با من تماس گرفت که نمي آيد چون مي ترسد خداي ناکرده لهجه پيدا کند! دوستان نويسنده داستان هاي فارسي و صاحب نظر در همه امور که صد البته جاي خاصي  دارند؛ اگر اسم و آدرسي از بنده را  پاي نوشته اي به زبان مادري ديده باشند حتما  دهان به نصيحت گشوده که دختر جان! طوري بنويس که همه بخوانند؛ البته پس از اينکه مفصل به منبر بروند که  گيلکي لهجه است و نه زبان! گفتني و نوشتني است که بنده و دوستاني نظير من نه مالي از کسي خورده ايم و نه حقي را ضايع کرده ايم و نه خداي نکرده جاي کسي را تنگ کرده ايم که اين چنين، خار چشم دوست و دشمن شده ايم! آخر چه اصراري است که همه هميشه صاحب نظر باشند؟
ماجراي  اين دوشنبه ها چيست؟
دوشنبه هايي در نيمه دوم هر ماه، جلسات نقد و بررسي داستان گيلکي در خانه فرهنگ رشت بر گزار مي شود. اين جلسات که  از بهار سال 85 شروع شده است از ساعت 17:30 شروع و ساعت 20:30 پايان مي يابد. بنده  هم به دعوت و همراهي دوستي نويسنده به اين جلسات راه پيدا کرده ام. علي رغم مشغله کاري و قصه و غصه نان همه سعيم اين بوده که بتوانم در اين جلسات  حضور داشته باشم.
دوستي از من پرسيده بود «به اين جلسات مي روي که  با ديگران رشتي  حرف بزني؟ در همين کوچه خيابان ها که حرف مي زنند!» (مطمئني رفيق؟!) گاه فکر مي کنم در مورد دوستاني که با آنها معاشرت مي کنم بايد  تجديد نظري اساسي کنم! در اين جلسات،  نويسندگان گيلاني داستان هاي خود را به زبان مادري مي خوانند. در اين جلسات همه رشتي حرف نمي زنند و نمي نويسند. لاهيجاني ها لاهيجاني. رشتي ها رشتي و ... . آيا زبان همديگر را مي فهميم؟ بله! لااقل بنده که گنگ و کر نبوده ام! داستان ها را چطور؟ کَم کَمَک ... درک داستان ها   در جلسات اول براي من سخت و اندک اندک  آسان تر شده است. چطور يک متن گيلکي را مي خوانم؟ اين سوالي است که هميشه پرسيده مي شود. مسلما براي بار اول، خواندن متن گيلکي به هيچ وجه آسان نيست. به تدريج  با آشنايي با رسم الخط پيشنهادي گيله وا خواندن متون گيلکي  ممکن مي شود. بايد در اين جمع به زبان مادري سخن گفت. اگر از  آن جوان هايي هستيد که  فارسي گب مي زنيد و ميخواهيد َمچه کج کنيد که «حتماً با شما از اول به گيلکي حرف زده اند!» بايد به عرض برسانم که خير! متأسفانه ما جوان ها زبان مادري خود را از پدر و مادر نياموخته ايم. تصميم گرفتيم که زبان مادري خود را بياموزيم و آموختيم! در جماعت روزهاي دوشنبه، از نويسندگان پيشکسوت و سپيد موي مي بيني تا جوانانِ نويسنده ي  مدرس دانشگاه و مهندس و دانشجو. اين جمع اضداد با عقايد و دل  مشغولي هاي مختلف و متضاد تقريبا هيچ گاه سر داستان و موضوعي به توافق نمي رسند! گاه پيش مي آيد زبان و نگاه  خاص و بي پروا ي  نويسندگان جوان به مذاق پيشکسوت ها خوش نمي آيد. گاه نيز نوستالژي و دور بودن ادبيات داستاني  قديمي تر ها از زندگي امروزي اعتراض مدني جوان تر ها را در مي آورد؛ البته تحمل جوان تر ها به مراتب بيشتر است! اما مانند هميشه ي مردم سرزمينمان که هميشه به صلح و صفا کنار هم زيسته اند اين جلسات عليرغم نقد هاي تند و گزنده و تضارب آرا به خوبي و خوشي برگزار مي شود!بين آن ها که در يک جمع هستند و برحسب ضرورت و موقعيت و يا علاقه  دور هم جمع مي شوند، نا خودآگاه انس و الفتي پيش مي آيد. گاه در نبود برخي نويسندگان،  تاسيان مي شود و دلتنگ مي گرديم ... و چرا؟
دلمان مي خواهد! و نمي خواهيم براي خواسته مان که هميشه در اين جبر جغرافيايي  برايش اما و اگر و بادا و مبادا وجود دارد،بيش از اين کوتاه بياييم! مي خواهيم ادبيات سرزمين گيل و ديلم را مکتوب داشته  باشيم و مي نويسيم تا زبان مادريمان نابود نشود...
تا چندي پيش، داستان گيلکي به غير از مجله گيله وا پايگاه ديگري نداشت. لذا وجود چنين جلساتي جهت نقد و بررسي داستان هاي گيلکي ضرروي مي نمود.  اين جلسات با حضور نويسندگاني از مناطق مختلف استان گيلان و گاه خارج ازاستان  و حضور و علاقه جوان ها رونق گرفته است و به قول  آقاي جکتاجي ريشه هاي آن «آهسته و عميق» در خاک نرم ادبيات گيلکي فرو رفته و در حال پويش و رويش است. به خاطر مي آورم دوستي ميهمان (تقريباً هر جلسه با هماهنگي قبلي مهماني داريم که از سر کنجکاوي و يا به دعوت دوستي به جلسه داستان گيلکي  مي آيد) يکي از دلايل  فضاي گرم و صميمي جمع را سخن گفتن به زبان مادري ناميده بود. راست مي گفت؛ ما با زبان مادريمان شاديم و سرخوش!
گفتني است جلسات داستان گيلکي  نشريه اي داخلي به نام «دوشنبه بازار» دارد که هر ماه منتشر مي شود.
و سرانجام؟
شايد تساهل و مداراي موروثي مردم سرزمينمان، به مددمان  آيد و از اين جلسات به نتايج مفيدي دست يابيم؛ شايد بتوانيم زباني معيار و رسم الخطي يکسان براي لهجه هاي مختلف گيلکي  بيابيم.
شايد آنقدر داستان و قصه و مَتَل و مثل بنويسيم و بخوانيم و منتشر و مکتوب کنيم که ياوه گويان خاموش و آن ها که براي ما از بالا تصميم مي گيرند مجاب شوند که در مدارس، زبان مادريمان تدريس شود.( بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي به وزارتخانه هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشکي و دانشگاه آزاد اسلامي اجازه داده شده است  که دو واحد درسي زبان و ادبيات مربوط به زبان‌ها و گويش‌هاي بومي و محلي ايران مانند آذري، کردي، بلوچي و ترکمن ( و نه گيلکي ) در دانشگاه‌هاي مرکز استان هاي ذيربط به صورت اختياري ارائه و تدريس کنند. باز از قافله عقب مانديم يا عقب نگاهمان داشتند؟)
اي کاش روزي برسد که نه تنها داستان، که تئاتر و فيلم و سريال و برنامه ي تلويزيوني ارزشمند و در خور، به زبان مادريمان داشته باشيم و شبکه استاني باران اسباب شرمندگيمان نشود و لودگي هاي سخيف  اصحاب صدا و سيما، مردم سرزمينمان را از تکلم به زبان مادريشان بيزار و خجل نکند. کاش از خاطر نبريم  ما  آمارد ها و کادوسي ها ي ديروز ، گيلاني هاي امروز هستيم  و نبايد همديگر را تات و بيگانه بناميم.اي کاش و اي کاش و اي کاش که ديگر اين کاش ها «نانجه» و آرزويمان نباشد؛ به اميد آن روز ...
سمیرا بزرگی
رشت- شهريور ماه 88

ارسال دیدگاه

: نام شما
: پست الکترونیک
: دیدگاه
: کد امنیتی

درباره‌ی خانه فرهنگ گیلان

خانه‌ی فرهنگ گیلان در راستای گسترش ارتباط با هنرمندان و هنردوستان داخل و خارج از مرزهای ایران و هم‌اندیشی با آنان در بخش‌های مختلف فرهنگی و هنری ، سایت اینترنتی خانه را نسبت به گذشته در سطحی پیش‌رفته‌تر با سازماندهی امور ...

آمار بازدید کنندگان

بازدیدکنندگان امروز : 1091
بازدیدکنندگان ديروز : 1808
بازدیدکنندگان در هفته : 10085
بازدیدکنندگان در ماه : 41025
بازدیدکنندگان در سال : 476735
کل بازدیدکنندگان : 1402740
کاربران آنلاین : 47