گزارش جلسه‌ی نقد و بررسی مجموعه شعر گیلکی« واورسن تراژدی» از سیامک یحیی زاده


جلسه‌ی نقد و بررسی مجموعه شعر گیلکی« واورسن تراژدی» از سیامک یحیی زاده، به همت هیئت اجرایی گروه شعرگیلگی خانه‌ی فرهنگ گیلان، ساعت 5:30 عصر روز دوشنبه12 تیرماه 1396 با حضور شاعران و فرهنگ دوستان، در خانه‌ی فرهنگ گیلان برگزار شد. مجری این جلسه، عباس گلستانی ضمن خوش آمد و خیرمقدم به مدعوین، از  سیامک یحیی زاده دعوت نمود تا در ابتدای جلسه اشعاری از کتاب خود را قرائت کند. سپس اولین منتقد اصلی این جلسه، دکتر مهران برزگر با دعوت مجری به جایگاه آمد. برزگر در ابتدا ضمن معرفی کتاب، به واژه‌ی تراژدی و چگونگی کارکرد وکاربردش پرداخت. او از دو تعبیر مشترک از تراژدی: هراس و شفقت در آثار ادبی و هنری یاد کرد و به این نکته اشاره نمود که 122واژه ی هراسی در این مجموعه شعر مشاهده می شود که عنوان کتاب را ملموس تر می کند. او همچنین  به بسامد بالای  برخی از کلمات چون: بودوب وادوب، دکف ویریز، منگوره، جومجومه، تامازه، ناجه و ... در شعر یحیی زاده اشاره نمود و عدم آوانگاری و رعایت نکردن فونتیک را از اشکالات این کتاب دانست.
برزگر در ادامه گفت: کلمه‌ی« چی» در جایگاه باور عامیانه و یا کهن الگو در اشعار این مجموعه دیده می شود و باید به این نکته توجه داشت که سه اصل برای باستان گرایی و آرکائیک بودن مطرح است: 1- نقش مند بودن 2- جهت مند بودن 3- غایت مند بودن. یحیی زاده کلمه‌ی «چی» را در باور امروز و به شکل امروزی به کار برده است. حسرت و درد، دلشوره، انتظار، تنهایی، سرگشتگی، سکوت، جدایی و دلدادگی و عاشقی از پررنگ ترین مضامین این مجموعه شعر است. برزگر در ادامه با اشاره به شاهد مثال‌هایی از کتاب، به بررسی واژگانی و آماری کلمات شعر یحیی زاده پرداخت و تاکید کرد که به صورت متناوب هر چهار نوع موسیقی: موسیقی درونی، موسیقی بیرونی، موسیقی معنوی، موسیقی کناری در اشعار این مجموعه به وفور مشاهده می‌شود.
در ادامه‌ی جلسه، دیگر منتقد اصلی، غلامحسن عظیمی، پیرامون این مجموعه صحبت نمود. عظیمی نیز ضمن معرفی کتاب به این مورد اشاره کرد که، «واورسن تراژدی» ادامه‌ی شیوه‌ی شعری‌ دفترهای پیشین یحیی زاده است که با آن آشناییم. او گفت: به نظر می‌رسد زمینه‌ساز بافت اشعار این مجموعه کلمات و ترکیباتی هستند که بیشترشان را واژگان آرکائیک تشکیل می‌دهد. این کلمات از ذهن و زبان شاعر همواره در تلاشند تا بار معنایی خود را به شعر عرضه کنند و تاثیری شاعرانه داشته باشند که آن در بافت زبانی است که شاعر از آغاز تا کنون پیموده. اما آن‌چه در پس بافت زبانی بروز داده می‌‌شود، متن و مفهوم است. این اشعار در حالتی به تعبیر و تفسیر می نشینند که باید به عوامل غیرلفظی، خارج از حوزه‌ی زبان شعری شاعر دست یافت، چرا که ما به عوامل گوناگون اجتماعی، فرهنگی و طبیعی برای بررسی اشعار نیازمندیم. عظیمی افزود: تراژدی از ویژگی های اشعار این دفتر است، واقعه‌ای تلخ بر بشری که در مقابل شادی های کوچک در زندگی ایستادگی می کند و آن‌گاه مصائب، تلخی ها و ناکامی های انسان درشعر جلوه‌گر می شود.
عظیمی ضمن پرداختن به ویژگی های اشعار این مجموعه به انتقال هنرمندانه‌ی دغدغه‌های شاعر اشاره و خاطرنشان نمود که سوژه‌های اشعار با وجود بسامد بالای کلمات، شبیه به هم نیستند. او درادامه با ذکر شاهد مثال هایی از کتاب، پیرامون استعاره ‌های ادبی، اصطلاحات گیلکی، نماد و ... صحبت نمود.
در ادامه‌ی جلسه، لیلا پورکریمی دیگر منتقد اصلی،« واورسن تراژدی» را شعری به بلندای زندگی معرفی نمود که شاعر در آن به مثابه‌ی یک قهرمان قدم در راه سفری می گذارد که به گفته‌ی خویش به درازا و پهنای عمر است. پورکریمی ضمن اشاره به این نکته که شعر آخر این مجموعه، طرح خفیفی از نظریه‌ی سفر قهرمان جوزف کمبل را به ذهن مخاطب متبادر می کند، افزود: توجه شاعر در این شعر بیشتر معطوف بر محتواست، او برای بیان شاعرانه‌ی تکاپوهای انسانی و طرح بیم امیدهای بشری در سفر زندگی نسبتا موفق عمل نموده است، اما در دیگر جوانب شعری اتفاق خارق‌العاده‌ای که بتواند مفهوم پر تکرار هرمان آدمی را همراهی کند، نیوفتاده است و یا آن‌قدر کمرنگ است که قادر به عرض اندام در ساختار شعر نیست و در لایه‌های زیرین اثر باقی مانده و توان آمدن به سطح و جلوه گری را نداشته است.
در ادامه‌ی جلسه، پیمان نوری گفت: در چند دهه‌ی اخیر شعر گیلکی پوست اندازی کرده و مدرنیته به آن ورود نموده است. برای شعر مدرن نیاز به نگاه مدرن داریم. اکثر اشعار گیلکی حال و هوای روستا و زندگی روستایی را دارند، اما  مجموعه شعر حاضر فاقد مناسبات روستایی است که این از نقاط قوت آن است. اما سوالی که در این جا مطرح می شود، آن است که آیا اشعار این کتاب، ویژگی های شعر مدرن را داراست؟ چرا که یکی از ویژگی‌ها، استفاده‌ی بهینه از ظرفیت درونی واژگان است.
پوراحمد جکتاجی نیز پیرامون زبان و ادبیات گیلکی گفت: زبان گیلکی دارای ظرفیت بالایی است که به ما اجازه می دهد به حوزه‌ی نقد علمی و ادبی در ادبیات گیلکی بپردازیم؛ چرا که نقد ادبی در حوزه‌ی شعر گیلکی این تصور و عقیده‌ی نادرست را رد می کند که زبان گیلکی زبانی مختص شوخی و ادبیات غیر جدی است.
در این جلسه، مجید دانش آراسته، فرامرز کوچکی زاد  و ... از دیگر کسانی بودند که پیرامون این مجموعه نقطه نظراتی ارائه دادند.

تهیه و تنظیم: الهام کیانپور










ارسال دیدگاه

: نام شما
: پست الکترونیک
: دیدگاه
: کد امنیتی

درباره‌ی خانه فرهنگ گیلان

خانه‌ی فرهنگ گیلان در راستای گسترش ارتباط با هنرمندان و هنردوستان داخل و خارج از مرزهای ایران و هم‌اندیشی با آنان در بخش‌های مختلف فرهنگی و هنری ، سایت اینترنتی خانه را نسبت به گذشته در سطحی پیش‌رفته‌تر با سازماندهی امور ...

آمار بازدید کنندگان

بازدیدکنندگان امروز : 995
بازدیدکنندگان ديروز : 1314
بازدیدکنندگان در هفته : 10499
بازدیدکنندگان در ماه : 39596
بازدیدکنندگان در سال : 484413
کل بازدیدکنندگان : 1472206
کاربران آنلاین : 89