یادداشتی برکتاب (شال بامو) نوشته فریده لاشایی

صیقل در کوران روشنفکری

نوشته نرگس مقدسيان

به طورکلی« شال بامو» یک اثرتاریخی، سیاسی، اجتماعی واقلیمی است که به شکل اتو بیوگرافی وگزارش گونه روایت می شود.                                                                                  
«شال بامو»  خاطرات پر فراز ونشیب زندگی زنی روشنفکرومادرش( پروین خانم)است که درضمن تصاویری گذرا ازاوضاع سیاسی اجتماعی در برهه ای(بیش از نیم قرن) ازتاریخ کشورمان روایت می شود. که دراین رهگذرخاطراتی چند ازشخصیت های تاریخی وسیاسی و ادبی نام آشنایی همچون دکتر     مصدق، دکترحشمت، میرزا کوچک جنگلی، غلامسین ساعدی، سهراب سپهری، مسعودکیمیایی، اسفندیارمنفردزاده، صمد بهرنگی وغیره روایت و توصیف می شوند.
یکی از ویژه گی های بسیار مهم واساسی که به این اثرساختار وفرمی مدرن می دهد وهمچنین باعث تعلیق وعدم خستگی وعلاقه خواننده برای دنبال کردن اثر تا به آخراست در هم ریختگی واز هم گسیختگی یا به عبارتی برهم زدن توالی حوادث آن از نظر زمانی ومکانی است .
ترتیب توالی حوادث اثراز نظرزمانی بیشتر ازآخر به اول است مکان نیزدر فصل هایی،  کشورهای  خارجی، گاه  تهران وبیشتردر رشت قدیم که گاه با زبان گیلکی از نگاه پروین خانم(مادر راوی) توصیف می شود وهمچنین در لابلای فصول، اشعاروترانه هایی به زبان گیلکی مانند:
«دکترمصدق من تی دخیلم!
بشویی هوا بامویی زمین من تره بمیرم!
یاعلی الله اکبر،یاعلی الله اکبر...»
یا
آی گیلان گیلان آی گیلان
تاج سرخوشگلان
جورآبی پیراهن داری
جیرا سبز دامن
با ا سبزوآبی ایسی
آفتابی به دوران...
ویا اشعاری ازبزرگان ادب ایران ودیگر کشورها همچون مولوی ،فردوسی، نیمایوشیج، برتولت برشت وغیره است. و این سازوکارها و ویژه گی های مدرن است که مرتب با شکست خط روایی به این اثر اتوبیوگرافی وزندگی نامه ای ساختار مدرن وامروزی می دهد.
در طول روایت تاریخ گذشته  گیلان از دوران میرزا کوچک خان وچگونگی دار زدن دکتر حشمت  همچنین  اصطلاحات، ضرب المثل های گیلکی همراه با آداب وسنت های مردم رشت بویژه در عروسی ها که البته بیشتر در بین اقشار وطبقات مرفه آن ازخاطرات پروین خانم شخصیت اصلی کتاب که خود خانزاده و دختر امام جمعه رشت است توصیف می شود.
همچنین راوی در طول داستان خاطراتی از دهه شصت می گوید از جنگ ومنازعات داخلی از دهان هایی که در طول انقلاب به سرعت باز می شود بعد به همان سرعت بسته می شود از زندان های رژیم پهلوی، از نسل آرمان گرای دهه چهل وپنجاه، از گروه های چپ گرا،ازنزاع ودرگیری هایشان از طردها وانشعابات شان وبه طور کلی از تعصبات ایدئولوژیک حاکم درجوانان .
شال بامو، تصویر سیال زندگی پروفراز نشیب زن روشنفکری است که در کوران زندگی روشنفکری ذره ذره صیقل می یابدو آبدیده می شود وره آورد آن برای نسل جوانتر ضمن گریزی دگرباره برتاریخ بیش از نیم قرن کشورما، تجربه اندوزی است، زیرا که تجربه را تجربه کردن خطاست .

ارسال دیدگاه

: نام شما
: پست الکترونیک
: دیدگاه
: کد امنیتی

درباره‌ی خانه فرهنگ گیلان

خانه‌ی فرهنگ گیلان در راستای گسترش ارتباط با هنرمندان و هنردوستان داخل و خارج از مرزهای ایران و هم‌اندیشی با آنان در بخش‌های مختلف فرهنگی و هنری ، سایت اینترنتی خانه را نسبت به گذشته در سطحی پیش‌رفته‌تر با سازماندهی امور ...

آمار بازدید کنندگان

بازدیدکنندگان امروز : 886
بازدیدکنندگان ديروز : 1047
بازدیدکنندگان در هفته : 9222
بازدیدکنندگان در ماه : 40422
بازدیدکنندگان در سال : 476197
کل بازدیدکنندگان : 1405791
کاربران آنلاین : 78